ถอดบทเรียนจาก “BIDC 2022 Webinar” แนวโน้ม Metaverse ในดิจิทัลคอนเทนต์และการศึกษา

Lazada

- BIDC 2022 Key Visual new logo - ภาพที่ 1

เมื่อเรื่องโลก Metaverse ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ ที่ไม่ใช่เฉพาะเกมและความบันเทิงอีกต่อไป ทว่ายังสามารถ นำมาปรับใช้กับด้านการเรียน e-commerce การทำงาน และอีกหลากหลายด้านอีกด้วย เรียกได้ว่าเทคโนโลยี ได้เข้ามาเป็นส่วนสำคัญในการใช้ชีวิตอย่างสมบูรณ์ เป็นการผสมผสานกันของโลกจริงกับโลกเสมือน ออนไลน์ ที่ทับซ้อนกันอยู่ให้เรามีตัวตนและใช้ชีวิตได้ทั้งสองโลก ใช้ชีวิตในโลกเสมือน มีกิจกรรม มีการดำเนินธุรกิจ มีการ สร้างความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและชุมชน และมีการสร้างเศรษฐกิจในโลกเสมือนด้วยจนแทบจะเป็นโลกจริง อีกใบหนึ่ง

BIDC 2022 Webinar โดย กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) กระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับพันธมิตร ทั้งภาครัฐ TCEB, depa และ CEA อีกทั้ง 5 สมาคมดิจิทัลคอนเทนต์ไทย TGA, BASA, DCAT, e-LAT และ TACGA จึงไม่พลาดที่จะเชิญ ดร.วรสรวง ดวงจินดา ผู้อำนวยการ สำนักการจัดการศึกษา ออนไลน์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม มาพูดถึงประเด็นฮอตในหัวข้อ “แนวโน้มในอนาคตของ Metaverse ในอุตสาหกรรมดิจิทัลคอนเทนต์ และภาคการศึกษา”

- LINE ALBUM 220524 8 - ภาพที่ 3

ดร.วรสรวง ดวงจินดา เล่าว่า “จากผลการสำรวจความคิดเห็นของ Mashable (2022) พบว่า วันนี้มีคนไทยหันมาให้ความสนใจกับ Metaverse มากถึงร้อยละ 48 และรู้สึกตื่นเต้นกับกระแสต่างๆ ที่เกิดขึ้น ถึงร้อยละ 45 แต่ที่น่าสนใจคือคนไทยถึงร้อยละ 27 คน ยังคงรู้สึกสงสัยกับ Metaverse มากที่สุดเมื่อเทียบกับ เปอร์เซ็นต์ของประเทศอื่นๆ ในเอเชีย แต่กระนั้นก็ตามหากนับโดยภาพรวมแล้วก็ถือได้ว่าคนไทยมีความรู้สึก สนใจและมีความรู้สึกในเชิงบวกกับ Metaverse ไม่น้อยทีเดียว” สำหรับนิยามของคำว่า Metaverse จาก Techsauce เป็นการนำคำว่า Meta และ Verse มารวมกันแล้วกลายเป็นความหมายใหม่ว่า “จักรวาล ที่อยู่เหนือจินตนาการ” ซึ่งปรากฏครั้งแรกในนวนิยาย SCI-FI ที่มีชื่อว่า Snow Crash เป็นโลกอีกใบที่ทำให้ ผู้คนได้เข้ามามีปฏิสัมพันธ์ร่วมกันผ่านการจำลองเป็นตัวละครต่างๆ (Avatar)

จุดกำเนิดของ Metaverse

ผู้อำนวยการ สำนักการจัดการศึกษาออนไลน์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม ยังอรรถาธิบายถึงจุดกำเนิดของ Metaverse ด้วยว่าเกิดจาก Web 3.0 ซึ่งเป็นเว็บที่ทุกคนสามารถสร้างหรือลงเนื้อหาและสามารถพูดคุยกันได้ “เมื่อมาเป็น Metaverse แล้ว จะช่วยให้กลายเป็นโลกเสมือนจริง โดยใช้แค่คอมพิวเตอร์ หรือสมาร์ทโฟน หรือผ่านอุปกรณ์พิเศษที่ถูกสร้างขึ้นมารองรับ อย่างแว่น AR/VR สำหรับใช้ Interact หรือพูดคุยกับบุคคลอื่น ๆ บน Visual Reality Word แต่หากพูดถึงการเข้ามามีส่วนร่วมในเทคโนโลยี ก็จะมาในรูปแบบของ Blockchain, Cryptocurrency, Defi, NFT, ฯลฯ นับเป็นการนำเทคโนโลยีต่าง ๆ มาเชื่อมต่อกัน โดยเทคโนโลยีเหล่านี้ จะเป็น Decentralized  แต่หากเป็นแอพพลิเคชั่นเราสามารถใช้ Metaverse ได้ผ่านทาง Facebook, Instagram และ Twitter ซึ่งในปัจจุบันองค์กรใหญ่ๆ หลายแห่งทั่วโลกกำลังเร่งพัฒนาออกมา หรืออยู่ในช่วง ของการวิจัย”

- LINE ALBUM 220524 2 - ภาพที่ 5

Metaverse กับภาคธุรกิจ

เช่นเดียวกับเรื่องของธุรกิจในวันนี้ หลายบริษัทที่ได้เปิดรับพนักงานในตำแหน่งงานที่มีความรู้ทางด้าน Metaverse อย่างกว้างขวางมากขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นระดับผู้บริหารที่จะเข้ามาเพื่อพัฒนาองค์กร “หากพูด ภาพรวมแล้วการหาผู้เข้าใจใน Metaverse นั้นจำเป็นต้องนึกถึง 3 เรื่องหลัก นั่นคือ Web 3, M-Worlds และ AR/VR/MR ที่ในหลายภาคธุรกิจได้มีการใช้เพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจ Hardware Software หรือ Mobile AR ก็จะเริ่มมีให้เห็นเยอะขึ้น ทำให้ Metaverse มีโอกาสเนรมิตสิ่งที่ไม่มีตัวตนจริงให้เกิดขึ้นและมีมูลค่าสูงขึ้น”

Metaverse กับภาคการศึกษา

ขณะที่ด้านการศึกษานั้นดร.วรสรวงเล่าว่า MetaVerse ในโลกของการศึกษา จะมี Meta Data ที่มีส่วนช่วยให้เราวิเคราะห์ได้ เช่นสามารถเข้าไปดูได้ว่านักเรียนแต่ละคนเข้าเรียนวันละกี่รอบ เข้าเรียนจาก ที่ไหน ด้วยอุปกรณ์อะไร ใช้ Avatar แบบไหน ชอบคุยกับใคร ตอบคำถามตอบแบบไหน ตอบทีเดียวหรือ ใช้เวลาตอบๆ หยุดๆ หรือบางครั้ง เราสามารถดูได้ว่าเนื้อหาแบบเรียนบทไหนที่เด็กไม่เข้าใจและย้อนกลับ ไปดูซ้ำแล้วซ้ำอีกเพื่อให้ผู้สอนเองนำไปปรับให้ดีขึ้น เพื่อความเข้าใจในการเรียนการสอนมากขึ้น “นอกจากนี้ Metaverse ยังสามารถสร้างแรงดึงดูดให้ผู้เข้าเรียนในวิชาต่างๆ หันมาให้ความสนใจมากขึ้น โดยผู้สอนสามารถ เปลี่ยนตัวเองเป็นร่างอวตารได้ตรงกับความต้องการของผู้เรียน หรือแต่งห้องที่มีสภาพแวดล้อมที่น่าสนใจซึ่ง ถือเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างแรงดึงดูดทางด้านการศึกษาได้ดี”

ไม่เพียงเท่านั้น ประโยชน์ของ Metaverse ยังมีอีกมากมาย เช่นการค้นหาข้อมูล จากแหล่งข้อมูลต่างๆ ได้มากมาย “แต่ที่สำคัญในโลกเสมือนจริงนี้ ยังทำให้เกิดการเชื่อมโยง และสร้างปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนหรือคนที่ อยู่ในโลกเสมือนจริงนี้ได้ รวมถึงพูดคุยกันได้อย่างใกล้ชิด แม้จะอยู่ต่างสถานที่กันก็ตาม อย่างเช่น เพื่อนของเรา อยู่อีกเมืองหนึ่ง เราอยู่อีกเมืองหนึ่ง แต่เมื่อเราสวมใส่อุปกรณ์ VR/AR ก็ทำให้รู้สึกว่า เพื่อนคนนั้นเข้ามานั่งอยู่ ในห้องเดียวกับเรา และพูดคุยกันได้เหมือนในโลกจริง”

- LINE ALBUM 220524 5 - ภาพที่ 7

สร้างโลกส่วนตัวได้ด้วยตัวคุณเอง

ในโลก Metaverse ยังเรียกว่า มีข้อดีที่แตกต่างไปจากโลกจริง ซึ่ง ดร.วรสรวงให้ความรู้เพิ่มเติม ด้วยว่าวันนี้มีแอพพลิเคชั่นหลายราย กำลังเปิดให้บริการเข้าไปใช้พื้นที่ในโลกเสมือนจริง ทั้งแบบให้บริการฟรี และแบบมีค่าใช้จ่าย เราสามารถห้องหรืออาคารสถานที่ส่วนตัวแบบพิเศษที่เราสามารถตกแต่งให้เป็นแกลอรี่ รูปภาพ ห้องนิทรรศการ หรือ แม้แต่ห้องเรียนให้ความรู้ รวมถึงยังสามารถแชร์ ไปให้กับเพื่อนๆ หรือผู้ที่สนใจ เพื่อชักชวนให้เข้ามาชมผลงานที่คนๆนั้น สร้างขึ้น “ไม่ใช่แค่นั้นครับ เรายังสามารถกระโดด หรือก้าวเข้าไป ท่องเที่ยวในโลกต่างๆ ที่เจ้าของพื้นที่เปิดต้อนรับให้เข้าไปเยือนได้เช่นกัน ทำให้เราเปิดโลกของเราได้อย่าง มากมาย และทำให้เกิดการติดต่อสื่อสารผ่านคอมมูนิตี้ ที่หลากหลายในโลกเสมือนจริงมากขึ้นด้วย

“โลกกำลังเกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรงและรวดเร็ว โดยเฉพาะโลกในยุคที่โควิดยังไม่จางหายไป ทำให้เราคาดเดาได้ไม่ยากเลยว่า ในอนาคตอันใกล้นี้โลกของการเรียนการสอนหรือแม้แต่ธุรกิจย่อมต้องเกิด การเปลี่ยนแปลงอย่างแน่นอน” ดร.วรสรวงตอกย้ำ

- LINE ALBUM 220524 4 - ภาพที่ 9

อีกด้านของ Metaverse!

กระนั้นก็ตาม แม้ว่าปัจจุบันเราจะมองเห็นข้อดีของการเปลี่ยนแปลงของโลกที่เกิดจาก Metaverse ทว่าสำหรับอีกมุมมองหนึ่งของ ดร.วรสรวงยังบอกด้วยว่า แม้วันนี้ Metaverse จะเป็นเรื่องที่ทุกคนกำลัง ให้ความสนใจ แต่ก็ใช่ว่าจะทำให้ทุกคนเข้าถึงโลกแห่ง Metaverse ได้ “การเข้าถึง Metaverse ยังคงมีข้อจำกัด อยู่อีกมาก ทั้งเรื่องของราคาอุปกรณ์ที่ถูกนำมาใช้เชื่อมต่อ ซึ่งบางอุปกรณ์มีราคาถึงหลักแสน ทำให้คนที่มี รายได้จำกัด อาจจะยังไม่สามารถเข้าถึงโลกเสมือนจริงนี้ได้”

ขณะเดียวกัน Metaverse เป็นอีกเทคโนโลยีที่ต้องใช้พลังงานและทรัพยากรอินเตอร์เน็ตค่อนข้างมาก “บางคนอาจจะรู้สึกเหมือนสะดุด หรือรู้สึกว่าอินเตอร์เน็ตของตัวเอง หน่วงๆ ช้าๆ และรู้สึกไม่คล่องตัว หรือ ไม่เสถียรในการเข้าไปท่องโลก Metaverse ก็เพราะต้องใช้พลังงานสูง ส่งผลให้เกิดการสิ้นเปลืองทรัพยากร ทางอินเตอร์เน็ตค่อนข้างมาก ขณะที่ผู้สร้างเทคโนโลยีนี้ก็ยังไม่ได้รับผลตอบรับเท่าที่ควร แม้จะมีการลงทุนสูง ก็ตาม ทำให้วันนี้ ผมเชื่อว่าโลกของเรายังไม่พร้อมที่จะก้าวกระโดด ไปสู่โลก Metaverse”

“แต่เมื่อถึงอนาคตอีกไม่นานที่โลกจะเข้าสู่ยุค 6G ที่จะเร็วกว่า 5G ถึง 100 เท่านั้น โลกของ Metaverse คงจะยิ่งมีความซับซ้อนและชวนให้ติดตามและหลงไหลได้มากๆ”

ดร.วรสรวงยังฝากเตือนไปถึงผู้ที่กำลังสนุกสนานอยู่ในโลก Metaverse ให้ระมัดระวังเรื่องของ มิจฉาชีพที่แอบแฝงเข้ามาในโลกเสมือนจริงที่ดูไม่แตกต่างไปจากแก็งค์คอลเซ็นเตอร์ ที่กำลังระบาดอยู่ในเวลานี้ “การเข้าไปในโลก Metaverse แต่ละครั้งผู้ใช้ควรจะใช้วิจารณญาณให้มาก และไม่ควรใส่ข้อมูลสำคัญอะไร ลงไปในโลกเสมือนแห่งนี้ ซึ่งนั่นอาจเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้แกงค์ที่แฝงตัวอยู่ใน Metaverse เข้าถึงข้อมูล ส่วนตัวของผู้ใช้ได้ เพราะต้องจำไว้ให้ดีว่าในโลกเสมือนนั้น ไม่ใช่แค่เราจะเป็นใครก็ได้ที่อยากจะเป็น แต่คนอื่นๆ ก็สามารถใช้ร่างอวตาร สร้างตัวตนเป็นคนอื่นมาหลอกลวงเราได้เช่นกัน” ดร.วรสรวงยังทิ้งท้ายด้วยว่า แม้โลก Metaverse จะเป็นโลกเหนือจินตนาการที่เราสามารถสร้างอะไรขึ้นมาก็ได้ แต่โลก Metaverse ก็ไม่สามารถ เข้ามาทดแทนโลกจริงของเราได้ทั้งหมด

ผู้ที่สนใจสามารถเข้ามาชมกิจกรรมสัมมนาออนไลน์ย้อนหลัง เพื่อฟังแนวคิดของดร.วรสรวง ดวงจินดา และเหล่ากูรูด้านดิจิทัลคอนเทนต์ใน BIDC 2022 Webinar ทั้ง 19 หัวข้อที่กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) กระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับเหล่าพันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชน จัดขึ้นในงาน BIDC 2022  ได้ทาง www.facebook/bidc.fest