เมื่อ Bipolar และ Borderline Personality Disorder มาบรรจบ: ความท้าทายที่ถูกมองข้ามในการดูแลสุขภาพจิต

ภาวะทางอารมณ์ที่ซับซ้อนอย่าง “ภาวะ Borderpolar” ซึ่งเป็นการผสมผสานกันระหว่างโรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar Disorder หรือ BD) และโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorder หรือ BPD) กำลังเป็นประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงในวงการสุขภาพจิต แม้จะพบได้บ่อยแต่กลับเป็นความท้าทายที่มักถูกมองข้าม ทำให้ผู้ป่วยต้องเผชิญกับความยากลำบากในการเข้าถึงการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม ซึ่งอาจนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ในระยะยาว บทความนี้จะเจาะลึกถึงความแตกต่างและความเหมือน รวมถึงผลกระทบของภาวะนี้ต่อผู้ป่วยและระบบการดูแลสุขภาพจิต

ทำความเข้าใจความแตกต่าง: Bipolar vs. Borderline Personality Disorder

โรคอารมณ์สองขั้ว (BD) และโรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบก้ำกึ่ง (BPD) มีจุดร่วมที่สำคัญคือความไม่เสถียรของอารมณ์ แต่มีลักษณะและกลไกที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน:

• โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar Disorder): เป็นภาวะที่มีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ที่กินเวลานานเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน สลับระหว่างช่วงซึมเศร้า ช่วงไฮโปมาเนีย (อาการคลั่งไคล้ไม่รุนแรง) หรือมาเนีย (อาการคลั่งไคล้รุนแรง) มักมีปัจจัยทางพันธุกรรมเกี่ยวข้อง และโดยทั่วไปแล้วการรักษาจะเน้นไปที่การใช้ยาเป็นหลัก
• โรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorder): มีลักษณะเฉพาะคือการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ที่รวดเร็วอย่างมาก ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง มักมาพร้อมกับความเจ็บปวดทางอารมณ์ที่รุนแรง ความกลัวการถูกทอดทิ้ง พฤติกรรมหุนหันพลันแล่น และความรู้สึกที่ไม่มั่นคงในตนเอง บ่อยครั้งมีสาเหตุมาจากการได้รับบาดแผลทางใจในวัยเด็กและการถูกทารุณกรรม การรักษาหลักจะเน้นที่จิตบำบัด

แม้จะมีความแตกต่างเหล่านี้ การศึกษาของ Mark Zimmerman และทีมงานในปี 2021 พบว่าผู้ป่วยโรคอารมณ์สองขั้วถึง 1 ใน 5 ราย ยังมีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์ของ BPD ซึ่งแสดงให้เห็นว่าภาวะร่วม (comorbidity) นี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นรูปแบบที่มีนัยสำคัญที่ส่งผลต่อการวินิจฉัย การรักษา และผลลัพธ์โดยรวมของผู้ป่วย

ผลกระทบและความท้าทายของภาวะ Borderpolar

ผู้ป่วยที่มีภาวะ Borderpolar มักเผชิญกับความท้าทายที่ซับซ้อนและหนักหน่วงกว่าผู้ป่วยที่มีภาวะใดภาวะหนึ่งเพียงอย่างเดียว:

• ความเสี่ยงต่อ PTSD: งานวิจัยในปี 2022 พบว่าผู้ป่วยที่มีทั้ง BD และ BPD กว่า 39.5% ยังมีเกณฑ์ตรงตามภาวะความผิดปกติจากความเครียดหลังเหตุการณ์สะเทือนใจ (PTSD) เทียบกับเพียง 17.1% ของผู้ป่วยที่มี BD เพียงอย่างเดียว ซึ่งตอกย้ำถึงความเปราะบางทางจิตใจที่สูงกว่า
• ความยากลำบากในชีวิตประจำวัน: Mark Zimmerman ชี้ให้เห็นว่าบุคคลที่มีภาวะร่วมทั้งสองนี้มักเผชิญกับความท้าทายที่มากกว่าในการดำเนินชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ และมีความเสี่ยงสูงขึ้นต่อการฆ่าตัวตาย
• ปัญหาในการวินิจฉัย: การวินิจฉัยที่แม่นยำมักถูกละเลยในการปฏิบัติงานทางคลินิกทั่วไป เนื่องจากขาดแนวทางการรักษาอย่างเป็นทางการ ข้อจำกัดด้านเวลาและทรัพยากรของแพทย์ รวมถึงอคติบางประการต่อ BPD ทำให้การคัดกรองมักไม่ละเอียดเพียงพอ
• การรักษาที่ไม่ครอบคลุม: แม้ว่าภาวะทั้งสองต้องการแนวทางการรักษาพื้นฐานที่แตกต่างกัน (BD ด้วยยา, BPD ด้วยจิตบำบัด) แต่ระบบการดูแลสุขภาพจิตมักล้มเหลวในการจัดหาแผนการรักษาแบบบูรณาการ ผู้ป่วยจำนวนมากจึงอาจได้รับการวินิจฉัยที่ผิดพลาด วินิจฉัยไม่ครบถ้วน หรือได้รับการรักษาเพียงภาวะเดียวเท่านั้น

การเอาชนะอคติและการส่งเสริมการดูแลที่ครอบคลุมสำหรับภาวะ Borderpolar

หนึ่งในอุปสรรคสำคัญในการรักษา ภาวะ Borderpolar คืออคติที่บางคลินิกมีต่อผู้ป่วย BPD แพทย์หลายคนลังเลที่จะวินิจฉัยหรือเปิดเผยการวินิจฉัย BPD เนื่องจากความรู้สึกตีตราและกังวลว่าป้ายชื่อนี้อาจทำให้ผู้ป่วยทุกข์ใจ อย่างไรก็ตาม การศึกษาในระยะยาวแสดงให้เห็นว่าผลลัพธ์สำหรับ BPD มักจะดีกว่าที่เชื่อกันมาก โดยผู้ป่วยจำนวนมากมีอาการทุเลาลงอย่างมีนัยสำคัญ หรือแม้กระทั่งฟื้นตัวเต็มที่เมื่อเวลาผ่านไป

การที่ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตจำนวนมากยังไม่รับทราบถึงความก้าวหน้าเหล่านี้ ทำให้มุมมองต่อ BPD ยังคงเป็นภาวะบกพร่องตลอดชีวิต ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง

Leena ซึ่งได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นทั้ง BD และ BPD ได้เล่าประสบการณ์ว่าเธอเคยถูกแพทย์ปฏิเสธและมุ่งเน้นไปที่ “พฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม” ของเธอ แทนที่จะพิจารณาถึงภาวะทางสุขภาพจิตที่ซับซ้อนอย่างแท้จริง ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงช่องว่างในระบบที่ต้องได้รับการแก้ไข

เพื่อแก้ไขความท้าทายเหล่านี้ จำเป็นต้องมีการปฏิรูปในระบบการดูแลสุขภาพจิต เช่น การเพิ่มการฝึกอบรมสำหรับแพทย์เกี่ยวกับลักษณะที่ทับซ้อนกันของภาวะเหล่านี้ เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ป่วยจะได้รับการดูแลที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพ

อนาคตของการดูแลสุขภาพจิตสำหรับภาวะ Borderpolar

เรามองว่า ภาวะ Borderpolar เป็นตัวอย่างสำคัญที่เน้นย้ำถึงความจำเป็นในการทำความเข้าใจและเข้าถึงการดูแลสุขภาพจิตที่ซับซ้อนมากขึ้น สำหรับผู้ป่วยแล้ว การได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องและแผนการรักษาแบบบูรณาการคือหัวใจสำคัญในการนำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ส่วนตัวคิดว่าการเอาชนะอคติและการให้ความรู้แก่บุคลากรทางการแพทย์อย่างต่อเนื่อง จะช่วยให้ผู้ป่วยเหล่านี้ได้รับการยอมรับและเข้าถึงการดูแลที่พวกเขาสมควรได้รับ เพื่อให้พวกเขาไม่รู้สึกโดดเดี่ยวหรือถูกทอดทิ้งในเส้นทางแห่งการฟื้นฟูสุขภาพจิตอีกต่อไป และเป็นโอกาสที่ดีที่สังคมจะเปิดใจเรียนรู้และสนับสนุนผู้ที่มีความซับซ้อนทางอารมณ์เหล่านี้อย่างแท้จริง

ที่มา: psychologytoday.com

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• สัญญาณไฟรถยนต์ ใช้อย่างไรให้ถูกต้อง และปลอดภัย
• โดนเตารีดนาบ ต้องทำอย่างไร? ปฐมพยาบาลให้ถูกวิธี ลดโอกาสเกิดรอยแผลเป็น
• แจกฟรี 12 เทมเพลตการ์ดแต่งงาน ลายดอกไม้-ใบไม้ แก้ไขเองได้ เลือกโทนสีได้ตามธีมงาน
• รวม 10 ฟอนต์ภาษาไทยสวย ๆ มีให้เลือกหลายสไตล์ พร้อมลิงก์ดาวน์โหลด