Skip to content

สายฟิตต้องรู้! ออกกำลังกายหนักเกินไป เสี่ยงอันตรายต่อสุขภาพไม่รู้ตัว

สายฟิตต้องรู้! ออกกำลังกายหนักเกินไป เสี่ยงอันตรายต่อสุขภาพไม่รู้ตัว 1
ภาพปกโดย Victor Freitas จาก Unsplash

การออกกำลังกายเป็นเรื่องที่ดี เพราะนอกจากจะช่วยให้เรามีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรงแล้ว ยังส่งผลดีต่อไปถึงสุขภาพจิตใจโดยรวมด้วย แต่ไม่ว่าอะไรก็ตามที่มากเกินไป ไม่อยู่ในขอบเขตที่พอดี ก็อาจส่งผลเสียในแบบที่เราไม่คาดคิดได้

สำหรับสายฟิต สายเฮลธ์ตี้หลายคนอาจคิดว่า ยิ่งขยันออกกำลังกายเยอะ ๆ ก็จะยิ่งดีกับร่างกาย ได้หุ่นสวยเป๊ะ กล้ามแน่น สุขภาพดีทั้งภายนอกและภายใน แต่รู้ไหมว่า การที่เราโหมออกกำลังกายหนักเกินไป ชนิดที่ว่าเกินขีดจำกัดที่ร่างกายจะรับไหว อาจส่งผลให้เกิดการเหนื่อยล้าหรืออาการปวด แทนที่จะได้สุขภาพดี อาจจะได้ผลเสียที่ทำลายสุขภาพในระยะยาวแทน

กล้ามเนื้อฟ้องอะไร ทำไมถึงล้าและปวดเวลาที่ออกกำลังกายหนักเกินไป?

อาการปวด ล้า และบวมที่เกิดขึ้นจากการโหมออกกำลังกายหนัก ๆ มักเกิดจากสารสำคัญ 3 ตัวนั่นก็คือ แลกเตต, กรดบางชนิด และสารพลังงาน ATP ซึ่งสารทั้ง 3 ตัวนี้จะถูกปลดปล่อยออกมาเมื่อกล้ามเนื้อหดตัว ถ้าสารเหล่านี้หลั่งออกมาทีละตัวร่างกายก็อาจจะยังเป็นปกติ แต่ถ้าสะสมและหลั่งออกมาพร้อม ๆ กัน เซลล์ประสาทจะเริ่มส่งสัญญาณเตือนทันที ทำให้กล้ามเนื้อของเราเกิดอาการหมดแรงกะทันหัน เป็นกลไกธรรมชาติที่ร่างกายกำลังฟ้องว่าเริ่มจะไม่ไหวแล้วนั่นเอง

เล่นกีฬาประเภทเดียวซ้ำ ๆ เสี่ยงเจ็บตัวกว่าที่คิด

ถ้าไม่ออกกำลังกาย งั้นเปลี่ยนมาเล่นกีฬาที่ชอบบ่อย ๆ แทนได้ไหม? สำหรับสายกีฬาก็ขอบอกว่าต้องระวังเช่นเดียวกัน จริงอยู่ว่าการเล่นกีฬาก็เป็นการออกกำลังกายที่ดีต่อสุขภาพ แต่การที่เราใช้งานกล้ามเนื้อหรือร่างกายส่วนเดิมซ้ำ ๆ อย่างหนักจากการเล่นกีฬาเดิม ๆ โดยไม่ได้เปลี่ยนไปเล่นกีฬาชนิดอื่นเลย ก็จะยิ่งเพิ่มโอกาสให้เกิดอาการบาดเจ็บจากการใช้งานส่วนนั้น ๆ หนักเกินไปได้ง่ายขึ้น แม้จะไม่ได้ออกกำลังกายก็สามารถเป็นอันตรายกับร่างกายได้เช่นกัน

ปัจจัยหลักที่ทำให้ร่างกายพัง

อาการบาดเจ็บจากการออกกำลังกายยอดฮิตเลยก็คือ กระดูกร้าวจากความเครียด มักมีสาเหตุมาจากการโหมออกกำลังกายหนักเกินไป หรือการเพิ่มความเข้มข้นของการออกกำลังกายในระยะเวลาที่เร็วเกินไป พร้อมกับละเลยการฝึกความแข็งแรง หรือลืมเติมพลังงานและน้ำให้เพียงพอกับที่ร่างกายสูญเสียไป

เมื่อร่างกายไม่มีเวลาได้พักผ่อนที่เพียงพอ สิ่งที่ตามมาก็คือประสิทธิภาพในการออกกำลังกายที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ยิ่งถ้าเราปล่อยให้เรื้อรังก็อาจทำให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะที่ฟื้นตัวได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ

สายฟิตต้องรู้! ออกกำลังกายหนักเกินไป เสี่ยงอันตรายต่อสุขภาพไม่รู้ตัว 2
ภาพประกอบโดย Alireza Skndari

ออกกำลังกายยังไงให้ปลอดภัย ไม่ทำร้ายร่างกายและสุขภาพ

ในเมื่อตึงไปก็ไม่ดี หย่อนไปก็ไม่มีประสิทธิภาพ ทางที่ดีที่สุดก็คือทางสายกลาง ออกกำลังกายให้พอดี เพราะการดูแลตัวเองไม่จำเป็นต้องหักโหมจนร่างกายพัง หรือออกกำลังหนักเกินไปจนร่างกายบาดเจ็บ แบ่งวันที่ร่างกายจะได้พักผ่อน หรือถ้าอยากออกกำลังกายจริง ๆ ก็อาจสลับมาเล่นโยคะหรือกีฬาเบา ๆ เพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อ หรือเลือกทำกิจกรรมที่ใช้แรงกระแทกต่ำแทน

ฟังเสียงร่างกาย แล้วปรับจังหวะการออกกำลังกายให้พอดีกับตัวเอง

การออกกำลังกายที่ดีต่อสุขภาพจริง ๆ ควรทำควบคู่ไปกับการฟังเสียงร่างกายตัวเองเสมอ ถ้าเริ่มรู้สึกถึงอาการเจ็บแปล๊บ หรืออาการบาดเจ็บที่ผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณเตือนให้รู้ว่าควรผ่อนความหนักลง ให้เวลาร่างกายได้พักผ่อน แล้วค่อยกลับมาลุยต่อในวันที่ร่างกายพร้อมและสดชื่นกว่าเดิม

อ้างอิง: healthline.com