Skip to content

ดนตรีกับสุขภาพ: มองข้ามแค่ผลลัพธ์ แต่สร้างสรรค์ ‘ความเป็นเรา’ เพื่อชีวิตที่ดีขึ้น

Using Music to Reframe Health

จริง ๆ แล้วหลายคนอาจจะคิดว่า ดนตรีกับสุขภาพ มันเป็นเรื่องไกลตัว หรือมองว่าสุขภาพดีต้องอยู่แค่ที่ผลลัพธ์ทางกายภาพเท่านั้นใช่ไหมครับ แต่จริง ๆ แล้วสุขภาพเนี่ย มันไม่ใช่แค่การที่เรามีค่าตัวเลขที่ปกติ หรือร่างกายที่ไม่ป่วยเท่านั้นนะ แต่คือ “กระบวนการของการเป็น” (process of becoming) ที่เราจะเติบโตและเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละวันต่างหาก

คุณ Hsing-ay Hsu ศิลปิน Steinway และผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรี ได้บอกไว้ว่า ดนตรีเนี่ยมันไม่ใช่แค่เสียงที่เราฟังเพลิน ๆ นะ แต่มันคือช่องทางที่ได้รับการสนับสนุนทางวิทยาศาสตร์ ที่จะช่วยยกระดับความเป็นอยู่ที่ดีของเราได้ ทั้งทางความคิด อารมณ์ และความรู้สึกเลยล่ะครับ

สุขภาพดีไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่อยู่ที่ “กระบวนการ” ที่เราเป็น

ในวัฒนธรรมที่หมกมุ่นอยู่กับผลลัพธ์ วัดกันด้วยตัวเลขเป๊ะ ๆ มันง่ายมากที่เราจะมองข้ามไปว่า การเติบโตและการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงน่ะ มันไม่ได้อยู่แค่ที่ปลายทางนะ แต่เกิดขึ้นในระหว่างกระบวนการสร้างสรรค์นี่แหละครับ

สุขภาพองค์รวมที่แท้จริงมันครอบคลุมทั้งกาย จิตใจ อารมณ์ จิตวิญญาณ และสังคม การที่เราทำงานได้เต็มที่และยั่งยืนเนี่ย มันสะท้อนออกมาในหลายรูปแบบเลย ไม่ว่าจะเป็นการตอบสนองระดับโมเลกุลในร่างกาย หรือแม้แต่การที่เราตอบสนองกับคนรอบข้าง และนี่แหละครับที่ ดนตรีกับสุขภาพ มันมาช่วยได้ เพราะดนตรีไม่ได้แค่ช่วยให้เราตอบสนอง แต่ยังช่วยขยายการตอบสนองนั้นในหลายมิติ ทั้งความคิด อารมณ์ และความรู้สึกของเรา

ดนตรีคือตัวช่วยในการสำรวจและพัฒนาตัวเอง

  • เพิ่มความเข้าใจในตัวเอง: ช่วยให้เราสำรวจความคิด อารมณ์ และความรู้สึกของตัวเองได้อย่างลึกซึ้ง
  • สร้างความยืดหยุ่นทางอารมณ์: การฝึกฝนดนตรี โดยเฉพาะการด้นสด (Improvisation) ช่วยให้เราเผชิญหน้ากับความรู้สึกที่ท้าทาย จนคุ้นเคยกับมัน และขยายขีดจำกัดความสบายของเรา
  • พัฒนาความสามารถในการรับรู้: การฟังดนตรีอย่างตั้งใจ ช่วยให้เราเปิดรับมุมมองที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นมุมมองของผู้แต่ง หรือผู้แสดง ซึ่งนำไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งขึ้น และช่วยให้เราตัดสินใจได้ดีขึ้นในชีวิตประจำวัน

ก้าวข้ามความท้าทายในใจ ด้วยพลังของดนตรี

จริง ๆ แล้วการเปลี่ยนแปลงตัวเองมันไม่ใช่เรื่องง่ายนะ มันต้องมีการต่อสู้ทางอารมณ์อยู่ตลอดเวลา ทั้งการรักษาสมดุลระหว่างความอดทนกับข้อจำกัดทางกายและใจของเรา กับแรงจูงใจและความมุ่งมั่นของเราเอง ยิ่งในยุคดิจิทัลที่เต็มไปด้วยสิ่งเร้าและสิ่งที่กระตุ้นให้เราเร่งรีบและวอกแวกง่าย การมีวินัยและสมาธิจึงเป็นเรื่องสำคัญมาก

อย่างที่ Juilliard Music Improv Lab กำลังร่วมกันออกแบบหลักสูตรใหม่สำหรับการด้นสดทางดนตรีสำหรับผู้ใหญ่ ก็เพื่อช่วยให้นักเรียนได้ให้ความสำคัญกับ “กระบวนการสร้างสรรค์” และให้เครื่องมือที่ช่วยให้พวกเขารู้สึกปลอดภัยและมีโครงสร้างที่ดี หลายคนอาจจะกลัวความล้มเหลว ความอับอาย หรือความไม่มั่นคง แต่การฝึกด้นสดมันเหมือนการกระโดดข้ามหน้าผาแห่งความสงสัยครั้งแล้วครั้งเล่า เพื่อทำสิ่งใหม่ ๆ ให้ขยายขีดจำกัดของเรา

ผลวิจัยยังชี้ด้วยว่า การฝึกด้นสดช่วยสร้างความมั่นใจและการมีส่วนร่วมได้ทันที ไม่ใช่แค่กับนักแสดงมืออาชีพนะ แต่รวมถึงใครก็ตามที่กำลังมองหาวิธีที่ดีกว่าในการเติบโตท่ามกลางความไม่แน่นอน

มุมมองจากบรรณาธิการ: ดนตรีคือส่วนหนึ่งของการเดินทางสู่สุขภาพที่ดี

สำหรับเราแล้ว การที่ได้เห็นงานวิจัยและแนวคิดที่นำเสนอว่า ดนตรีกับสุขภาพ มันเกี่ยวข้องกันลึกซึ้งกว่าที่เราคิด มันน่าสนใจมากเลยนะ การที่เราหันมาโฟกัสที่ “กระบวนการ” แทนที่จะเป็นแค่ “ผลลัพธ์” สุดท้าย มันเป็นแนวคิดที่พลิกมุมมองได้ดีทีเดียว ซึ่งเรื่องนี้ไม่ได้ใช้ได้แค่กับดนตรีเท่านั้น แต่กับทุกเรื่องในชีวิตเลยก็ว่าได้ สำหรับใครที่กำลังมองหาเครื่องมือช่วยในการพัฒนาสุขภาพใจ หรืออยากจะสำรวจศักยภาพภายในของตัวเอง การลองเปิดใจให้ดนตรีเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันอย่างตั้งใจ ก็น่าจะเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่คุ้มค่าและสร้างสรรค์มากเลยล่ะครับ

ที่มา: psychologytoday.com