เทรนด์ Wellnessmaxxing บน TikTok: ยิ่งทำเยอะ ยิ่งเสี่ยงหมดไฟ มากกว่าผ่อนคลายจริงหรือ?

ในยุคที่โซเชียลมีเดียเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน เทรนด์ใหม่ๆ ผุดขึ้นมาไม่เว้นแต่ละวัน โดยเฉพาะเรื่องการดูแลตัวเองและสุขภาพจิตที่กลายเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจอย่างสูง “เวลเนสแม็กซิ่ง” (Wellnessmaxxing) คือหนึ่งในเทรนด์ที่กำลังแพร่หลายบนแพลตฟอร์มอย่าง TikTok ที่ชวนให้เราตั้งคำถามว่า การพยายาม “ดูแลตัวเอง” ให้ได้มากที่สุดในเวลาเดียวกันนั้น แท้จริงแล้วกำลังพาเราไปสู่จุดที่หมดไฟเร็วขึ้น แทนที่จะช่วยให้ผ่อนคลายอย่างที่ควรจะเป็นหรือไม่?

เทรนด์ “Wellnessmaxxing” คืออะไร ทำไมถึงสวนทางกับหลักการดูแลตัวเอง?

“Wellnessmaxxing” หรือบางครั้งเรียกว่า “habit stacking” ในรูปแบบที่บิดเบือนไปจากเดิม คือการพยายามทำกิจกรรมดูแลตัวเองหลายอย่างพร้อมกัน เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดในเวลาจำกัด ยกตัวอย่างเช่น การมาสก์หน้าไปพร้อมกับการตอบอีเมลงาน หรือการพยายามนั่งสมาธิขณะวิ่งบนลู่วิ่งไฟฟ้า แนวคิดนี้ดูเหมือนจะตอบโจทย์คนยุคใหม่ที่ต้องการใช้เวลาทุกนาทีให้คุ้มค่า แต่กลับสวนทางอย่างสิ้นเชิงกับแก่นแท้ของการดูแลตัวเองตามหลักการดั้งเดิมอย่างสติ (mindfulness) และการทำสมาธิ (meditation) ซึ่งล้วนเน้นย้ำถึงคุณค่าของการชะลอตัวและ “การทำให้น้อยลง” เพื่อให้เราอยู่กับปัจจุบันขณะอย่างแท้จริง

สิ่งที่เป็นปัญหาสำคัญของเทรนด์นี้คือ:

• เน้นปริมาณมากกว่าคุณภาพ: การพยายามทำหลายอย่างพร้อมกัน ทำให้เราไม่สามารถจดจ่อหรือสัมผัสประโยชน์ของการดูแลตัวเองแต่ละกิจกรรมได้อย่างเต็มที่
• สวนทางกับหลักการผ่อนคลาย: โดยพื้นฐานแล้ว การดูแลตัวเองควรเป็นการลดความเครียดและการใช้ชีวิตให้ช้าลง ไม่ใช่การเพิ่มภาระหรือความเร่งรีบเข้าไปอีก
• ส่งสารที่ผิดเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ: นำเสนอการดูแลตัวเองในลักษณะที่จับต้องได้ วัดผลได้ราวกับการแข่งขัน มากกว่าการเป็นวิถีปฏิบัติในชีวิตประจำวัน

เมื่อ “Habit Stacking” ถูกบิดเบือน: จากพฤติกรรมเชิงบวกสู่ความเร่งรีบ

คำว่า “Habit Stacking” แท้จริงแล้วมีรากฐานมาจากจิตวิทยา ซึ่งเป็นโมเดลการฝึกพฤติกรรมที่ช่วยสร้างกิจวัตรใหม่ๆ โดยการเชื่อมโยงกับกิจวัตรเดิมที่เราทำอยู่แล้ว ตัวอย่างเช่น การดื่มน้ำหนึ่งแก้วทันทีที่ตื่นนอน หรือการยืดเส้นยืดสายเล็กน้อยหลังวางสายจากวิดีโอคอล แทนที่จะเป็นแนวคิดที่ให้เราทำกิจกรรมที่ไม่เกี่ยวข้องกันพร้อมกัน

แต่บนโลกออนไลน์ แนวคิดนี้กลับถูก “TikTok-ified” หรือบิดเบือนไปจากเจตนารมณ์ดั้งเดิม กลายเป็นการพยายามจับยัดกิจกรรมมากมายเข้ามาในตารางชีวิตพร้อมกัน ทำให้การดูแลตัวเองซึ่งควรจะเป็นการให้รางวัลกับตัวเอง กลายเป็นอีกหนึ่ง “งาน” ที่ต้องทำให้ “สำเร็จ” และ “คุ้มค่า” ซึ่งไม่ต่างอะไรกับการเพิ่มแรงกดดันและเพิ่มความเครียดให้กับตัวเราเอง

การดูแลตัวเองไม่ใช่การแข่งขัน: ทำไมการ “Maxxing” อาจพาคุณสู่ภาวะหมดไฟ

ในโลกที่ทุกคนต้องทำมากขึ้น รับผิดชอบมากขึ้น และคาดหวังกับตัวเองมากขึ้น การคิดว่าคำตอบของการหมดแรงคือการยัดทุกสิ่งทุกอย่างเข้าในทุกช่วงเวลาของชีวิต จึงเป็นสูตรสำเร็จที่นำไปสู่ภาวะหมดไฟ (Burnout) โดยตรง การวิจัยทางจิตวิทยาและวิทยาศาสตร์นับทศวรรษต่างสนับสนุนข้อสรุปที่ว่า การพักผ่อน การฟื้นฟู และการฟื้นตัวต่างหากคือยาแก้พิษของความเครียด ไม่ใช่การเพิ่มภาระให้กับจานของเราอีก

แพลตฟอร์มอย่าง TikTok และอินฟลูเอนเซอร์มักนำเสนอภาพของ “Wellnessmaxxing” ที่ดูน่าตื่นเต้นและสร้างแรงบันดาลใจ แต่เนื้อหาเหล่านี้มักขาดพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์หรือข้อมูลที่น่าเชื่อถือ ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อความเข้าใจที่แท้จริงเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ การนำเสนอว่าเวลเนสเป็น “เมตริกการทำงาน” ที่ต้องทำให้ถึงเป้าหมาย ยิ่งเป็นการสร้างความคาดหวังที่ไม่สมเหตุสมผลและอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพจิตในระยะยาว

เวลเนสแม็กซิ่งกับมุมมองจากบรรณาธิการ

จากมุมมองของเราในฐานะบรรณาธิการ เห็นว่าเทรนด์ เวลเนสแม็กซิ่ง แม้จะมาพร้อมเจตนาที่ดีคือการส่งเสริมการดูแลตัวเอง แต่การนำเสนอและเผยแพร่ในลักษณะที่ผิดเพี้ยนไป อาจสร้างความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนและนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ตรงกันข้ามได้ สำหรับผู้อ่านทุกท่าน เราอยากชวนให้กลับมาพิจารณาแก่นแท้ของการดูแลตัวเองอีกครั้งว่าคืออะไร การพักผ่อนอย่างเพียงพอ การอยู่กับปัจจุบัน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ต่างหากคือหัวใจสำคัญที่ผ่านการพิสูจน์มาแล้วนับพันปี เราเชื่อว่าการดูแลตัวเองที่ดีควรเป็นการเดินทางที่ผ่อนคลายและเติมเต็ม ไม่ใช่การแข่งขันที่ต้องเร่งรีบเพื่อให้ได้ “คะแนน” สูงสุด

ที่มา: psychologytoday.com

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• สัญญาณไฟรถยนต์ ใช้อย่างไรให้ถูกต้อง และปลอดภัย
• โดนเตารีดนาบ ต้องทำอย่างไร? ปฐมพยาบาลให้ถูกวิธี ลดโอกาสเกิดรอยแผลเป็น
• แจกฟรี 12 เทมเพลตการ์ดแต่งงาน ลายดอกไม้-ใบไม้ แก้ไขเองได้ เลือกโทนสีได้ตามธีมงาน
• รวม 10 ฟอนต์ภาษาไทยสวย ๆ มีให้เลือกหลายสไตล์ พร้อมลิงก์ดาวน์โหลด