ภาพจำของการวางแผนชีวิตหลังเกษียณมักถูกนำเสนอด้วยภาพการท่องเที่ยว ชายหาด หรือการพักผ่อนระยะยาว แต่คำแนะนำจากผู้ที่มีประสบการณ์เกษียณอายุจริงกลับชี้ให้เห็นว่า ความสำคัญของการใช้ชีวิตอยู่ที่การจัดการกับ “วันธรรมดา” ที่ไม่มีตารางการทำงาน ไม่มีเพื่อนร่วมงาน และไม่มีภาระหน้าที่เดิมคอยกำหนดทิศทาง
⏱ ใช้เวลาอ่านประมาณ 9 นาที
งานประจำไม่ได้ให้เพียงแค่เงินเดือน แต่ยังให้โครงสร้างเวลา สังคม และเป้าหมายประจำวัน เมื่อหยุดทำงาน สิ่งเหล่านี้จะหายไปด้วย การวางแผนท่องเที่ยวหรือรายการกิจกรรมที่อยากทำก่อนตายจึงไม่อาจทดแทนชีวิตประจำวันได้ทั้งหมด ผู้เกษียณอายุจึงแนะนำให้มองชีวิตหลังเกษียณผ่านการใช้ชีวิตในแต่ละสัปดาห์
แคทริน บรูคฟิลด์ (Kathryn Brookfield) อดีตข้าราชการและครู ให้ความเห็นว่า หากมีสุขภาพและเงินทุนพร้อม ควรเริ่มเดินทางท่องเที่ยวให้เร็วที่สุดเพื่อใช้ประโยชน์จากร่างกายในขณะที่ยังทำได้ ขณะที่ เกล็นน์ คัธเบิร์ตสัน (Glenn Cuthbertson) อดีตครู เน้นย้ำเรื่องการจัดโครงสร้างวันด้วยการออกกำลังกาย งานบ้าน การเดิน และการพบปะเพื่อนฝูง ส่วน จอห์น แทก (John Tak) วัย 68 ปี ระบุถึงความท้าทายในการปรับเปลี่ยนกรอบความคิดจากการเก็บออมมาเป็นการใช้จ่ายอย่างเหมาะสมตามแผนการเงิน
5 องค์ประกอบหลักสำหรับประเมินชีวิตวันธรรมดา
การตรวจสอบความพร้อมในการใช้ชีวิตประจำวันหลังเกษียณ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่
- ร่างกายและการเคลื่อนไหว: การรักษาสมรรถภาพทางกายผ่านกิจกรรมประจำวัน งานวิจัยทางคลินิก LIFE ในผู้สูงอายุ 70 ถึง 89 ปี จำนวน 1,635 คน พบว่ากลุ่มที่มีกิจกรรมทางกายแบบมีโครงสร้าง มีอัตราความพิการด้านการเคลื่อนไหวรุนแรง 30.1% เทียบกับ 35.5% ในกลุ่มที่ได้รับการศึกษาด้านสุขภาพทั่วไป ซึ่งสะท้อนว่าการเคลื่อนไหวช่วยรักษาสภาพร่างกายได้
- การมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม: การรักษาสายสัมพันธ์ภายนอกบ้าน ข้อมูลการศึกษาในฟินแลนด์จากกลุ่มตัวอย่าง 2,319 คน พบว่าความสัมพันธ์รอบนอกลดลงเฉลี่ย 0.67 สายสัมพันธ์ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่การเกษียณ จึงควรมีกิจกรรมที่พบปะผู้อื่นเป็นประจำ เช่น กลุ่มออกกำลังกายหรือการนัดหมายที่แน่นอน
- บทบาทและหน้าที่: การมีภารกิจที่มีผู้อื่นรอรับผลงาน เช่น การสอนหนังสือ งานอาสาสมัคร หรืองานเสริม การศึกษาในอังกฤษพบว่าการทำงานอาสาสมัครบ่อยครั้งมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับคุณภาพชีวิตและลดภาวะโดดเดี่ยว
- การใช้จ่ายเงินอย่างปลอดภัย: การแบ่งสัดส่วนการเงินออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ค่าใช้จ่ายพื้นฐาน เงินสำรองในอนาคต และเงินสำหรับใช้จ่ายปัจจุบัน โดยผลสำรวจของ Employee Benefit Research Institute (EBRI) ปี 2024 ในสหรัฐฯ พบว่า 38% ของผู้เกษียณยังติดกรอบคิดการออม ขณะที่ 31% มีการใช้จ่ายเกินกว่าที่สามารถจ่ายได้
- การจัดสรรเวลาร่วมกับคู่ชีวิต: การพูดคุยตกลงเรื่องเวลาที่ใช้ร่วมกันและเวลาส่วนตัว งานวิจัยพบว่าการมีส่วนร่วมวางแผนร่วมกันของคู่ชีวิตมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการปรับตัวและความเป็นอยู่ที่ดี
การปรับใช้ตามช่วงเวลาของการเกษียณอายุ
การประเมินองค์ประกอบทั้ง 5 ด้านสามารถนำมาปรับใช้ได้ใน 3 ช่วงสำคัญ ได้แก่ ช่วงก่อนเกษียณ โดยการทดลองใช้วันหยุด 1 วันเพื่อจำลองชีวิตประจำวันจริงโดยไม่เดินทางท่องเที่ยว ช่วง 90 วันแรกหลังเกษียณ ซึ่งควรจัดตารางชีวิตแบบยืดหยุ่นโดยยึดหลักสำคัญไว้ 2 ด้าน และช่วงหลังผ่านไป 1 ปี เพื่อสำรวจว่ามีกิจกรรมด้านใดที่ขาดหายไปหรือกินเวลามากเกินไป
ทั้งนี้ หากพบว่าไม่มีความสนใจในกิจกรรมใดเลยหรือการทำกิจวัตรประจำวันกลายเป็นเรื่องยาก ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์ เนื่องจากเครื่องมือการวางแผนตารางเวลาไม่สามารถทดแทนการวินิจฉัยทางการแพทย์หรือภาวะสุขภาพจิตได้
คำถามที่พบบ่อย
สิ่งแรกที่ควรทำหลังจากเกษียณอายุคืออะไร?
ควรเริ่มต้นด้วยการลองร่างภาพวันธรรมดาทั่วไปใน 5 ด้าน ได้แก่ ร่างกาย ผู้คน บทบาท หน้าที่การเงิน และเวลากับคู่ชีวิต เพื่อสำรวจว่ามีสิ่งใดที่เคยได้รับจากการทำงานหายไปบ้าง และกำหนดจุดยึดหลักไว้ 2 ด้านในช่วง 90 วันแรกก่อนปรับตารางชีวิตอย่างค่อยเป็นค่อยไป
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการวางแผนเกษียณอายุคืออะไร?
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการวางแผนเฉพาะช่วงเวลาที่หยุดทำงาน แต่ไม่ได้เตรียมการสำหรับชีวิตประจำวันทั่วไปในวันธรรมดา ทำให้แม้จะมีความพร้อมด้านการเงิน แต่อาจขาดเป้าหมาย การเคลื่อนไหวร่างกาย ปฏิสัมพันธ์ทางสังคม หรือข้อตกลงเรื่องเวลากับคนใกล้ชิด
ที่มา: lifehack.org
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
- บาดแผลในวัยเด็กเชื่อมโยงกับแนวคิดคนขาวเป็นใหญ่และความรุนแรงสุดโต่งอย่างไร
- เช็กสัญญาณเตือนเพื่อน Toxic พร้อมวิธีรับมือ เมื่อมิตรภาพไม่สวยงามอย่างที่คิด
- แมตช์ยังไงก็รอด! รวม 25 ไอเดียใส่เสื้อยีนส์ให้ดูดี เปลี่ยนลุคยีนส์เดิม ๆ ให้ดูมีสไตล์
- เลิกกับแฟนแล้วเคว้ง? ส่องวิธีฮีลใจ ค้นหาตัวเองใหม่ในแบบที่รักตัวเองมากกว่าเดิม
ปัณณพัทธ์ โกษาแสง (Pannaphat Kosasaeng) | @krapalm นามปากกา “krapalm หนังสือซื้อแล้วอ่านด้วย”
ผู้ก่อตั้งและเจ้าของเว็บไซต์ digitalmore.co ผู้มีประสบการณ์คร่ำหวอดในวงการเขียนคอนเทนต์ (Content Creator) และการพัฒนาบล็อกมาอย่างยาวนานกว่า 20 ปี (ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2007) โดยเริ่มต้นจากความหลงใหลในการค้นคว้าข่าวสารด้านไอทีตั้งแต่สมัยศึกษาระดับมหาวิทยาลัยชั้นปีที่ 2 ทำให้มีวิสัยทัศน์และเข้าถึงเทคโนโลยีใหม่ๆ ได้ก่อนใคร
ปัจจุบันประกอบอาชีพหลักในสายงานนักพัฒนาซอฟต์แวร์ (Programmer) ควบคู่ไปกับการเป็นนักอ่านตัวยงที่สะสมองค์ความรู้ผ่านการอ่านหนังสือมากกว่า 200 เล่มต่อปี มีความเชี่ยวชาญและวิสัยทัศน์ที่ครอบคลุมในหลากหลายแขนง ทั้งด้านเทคโนโลยี, ข่าวสารสมาร์ทโฟน, การตลาดดิจิทัล (SEO), การลงทุน, สุขภาพ, จิตวิทยา ไปจนถึงไลฟ์สไตล์และบันเทิง
ติดต่อประสานงานและลงโฆษณา: [email protected]